శ్రీమద్రామాయణము - అయోధ్యాకాండ
త్రయోదశోత్తర శతతమ సర్గము
తత శ్శిరసి కృత్వా తు పాదుకే భరతస్తదా |
ఆరురోహ రథం హృష్టః శత్రుఘ్నేన సమన్వితః || ౧
వసిష్ఠో వామదేవశ్చ జాబాలిశ్చ దృఢవ్రతః |
అగ్రతః ప్రయయు స్సర్వే మన్త్రిణో మన్త్రపూజితాః || ౨
మన్దాకినీం నదీం రమ్యాం ప్రాఙ్ముఖాస్తే యయుస్తదా |
ప్రదక్షిణం చ కుర్వాణాశ్చిత్రకూటం మహాగిరిమ్ || ౩
పశ్యన్ధాతుసహస్రాణి రమ్యాణి వివిధాని చ |
ప్రయయౌ తస్య పార్శ్వేన ససైన్యో భరతస్తదా || ౪
అదూరాచ్చిత్రకూటస్య దదర్శ భరతస్తదా |
ఆశ్రమం యత్ర స మునిర్భరద్వాజః కృతాలయః || ౫
స తమాశ్రమమాగమ్య భరద్వాజస్య బుద్ధిమాన్ |
అవతీర్య రథాత్పాదౌ వవన్దే భరతస్తదా || ౬
తతో హృష్టో భరద్వాజో భరతం వాక్యమబ్రవీత్ |
అపి కృత్యం కృతం తాత! రామేణ చ సమాగతమ్ || ౭
ఏవముక్త స్స తు తతో భరద్వాజేన ధీమతా |
ప్రత్యువాచ భరద్వాజం భరతో ధర్మవత్సలః || ౮
స యాచ్యమానో గురుణా మయా చ దృఢవిక్రమః |
రాఘవః పరమప్రీతో వశిష్ఠం వాక్యమబ్రవీత్ || ౯
పితుః ప్రతిజ్ఞాం తామేవ పాలయిష్యామి తత్త్వతః |
చతుర్దశ హి వర్షాణి యా ప్రతిజ్ఞా పితుర్మమ || ౧౦
ఏవముక్తో మహాప్రాజ్ఞో వసిష్ఠః ప్రత్యువాచ హ |
వాక్యజ్ఞో వాక్యకుశలం రాఘవం వచనం మహత్ || ౧౧
ఏతే ప్రయచ్ఛ సంహృష్టః పాదుకే హేమభూషితే |
అయోధ్యాయాం మహాప్రాజ్ఞ యోగక్షేమకరే తవ || ౧౨
ఏవముక్తో వసిష్ఠేన రాఘవః ప్రాఙ్ముఖః స్థితః |
పాదుకే హ్యధిరుహ్యైతే మమ రాజ్యాయ వై దదౌ || ౧౩
నివృత్తోహమనుజ్ఞాతో రామేణ సుమహాత్మనా |
అయోధ్యామేవ గచ్ఛామి గృహీత్వా పాదుకే శుభే || ౧౪
ఏతచ్ఛ్రుత్వా శుభం వాక్యం భరతస్య మహాత్మనః |
భరద్వాజశ్శుభతరం మునిర్వాక్యమువాచ తమ్ || ౧౫
నైతచ్చిత్రం నరవ్యాఘ్ర శీలవృత్తవతాం వర |
యదార్యం త్వయి తిష్ఠేత్తు నిమ్నే సృష్టమివోదకమ్ || ౧౬
అమృత స్సమహాబాహుః పితా దశరథస్తవ |
యస్య త్వమీదృశ: పుత్రో ధర్మజ్ఞో ధర్మవత్సలః || ౧౭
తమృషిం తు మహాత్మానముక్తవాక్యం కృతాఞ్జలిః |
ఆమన్త్రయితుమారేభే చరణావుపగృహ్య చ || ౧౮
తతః ప్రదక్షిణం కృత్వా భరద్వాజం పునః పునః |
భరతస్తు యయౌ శ్రీమానయోధ్యాం సహ మన్త్రిభిః || ౧౯
యానైశ్చ శకటైశ్చైవ హయైర్నాగైశ్చ సా చమూః |
పునర్నివృత్తా విస్తీర్ణా భరతస్యానుయాయినీ || ౨౦
తతస్తే యమునాం దివ్యాం నదీం తీర్త్వోర్మిమాలినీమ్ |
దదృశుస్తాం పున స్సర్వే గఙ్గాం శుభజలాం నదీమ్ || ౨౧
తాం రమ్యజలసంపూర్ణాం సన్తీర్య సహబాన్ధవః |
శృఙ్గిబేరపురం రమ్యం ప్రవివేశ ససైనికః || ౨౨
శృఙ్గిబేరపురాద్భూయ స్త్వయోధ్యాం సన్దదర్శ హ |
అయోధ్యాం చ తతో దృష్ట్వా పిత్రా భ్రాత్రా వివర్జితామ్ |
భరతో దుఃఖ సన్తప్త స్సారథిం చేదమబ్రవీత్ || ౨౩
సారథే పశ్య విధ్వస్తా సాయోధ్యా న ప్రకాశతే |
నిరాకార నిరానన్దా దీనా ప్రతిహతస్వరా || ౨౪
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే అయోధ్యాకాణ్డే త్రయోదశోత్తర శతతమ స్సర్గః