శ్రీమద్రామాయణము - అయోధ్యాకాండ
షష్టితమ సర్గము
తతో భూతోపసృష్టేవ వేపమానా పునః పునః |
ధరణ్యాం గతసత్త్వేవ కౌసల్యా సూతమబ్రవీత్ || ౧
నయ మాం యత్ర కాకుత్స్థస్సీతా యత్ర చ లక్ష్మణః |
తాన్వినా క్షణమప్యత్ర జీవితుం నోత్సహేహ్యహమ్ || ౨
నివర్తయ రథం శీఘ్రం దణ్డకాన్నయ మామపి |
అథ తాన్నానుగచ్ఛామి గమిష్యామి యమక్షయమ్ || ౩
బాష్పవేగోపహతయా స వాచా సజ్జమానయా |
ఇదమాశ్వాసయన్దేవీం సూతః ప్రాఞ్జలిరబ్రవీత్ || ౪
త్యజ శోకం చ మోహం చ సమ్భ్రమం దుఃఖజం తథా |
వ్యవధూయ చ సన్తాపం వనే వత్స్యతి రాఘవః || ౫
లక్ష్మణశ్చాపి రామస్య పాడౌ పరిచరన్వనే |
ఆరాధయతి ధర్మజ్ఞః పరలోకం జితేన్ద్రియః || ౬
విజనేపి వనే సీతా వాసం ప్రాప్య గృహేష్వివ |
విస్రమ్భం లభతేభీతా రామే సన్న్యస్తమానసా || ౭
నాస్యా దైన్యం కృతం కిఞ్చిత్సుసూక్ష్మమపి లక్ష్యతే |
ఉచితేవ ప్రవాసానాం వైదేహీ ప్రతిభాతి మా || ౮
నగరోపవనం గత్వా యథా స్మరమతే పురా |
తథైవ రమతే సీతా నిర్జనేషు వనేష్వపి || ౯
బాలేవ రమతే సీతాబాలచన్ద్రనిభాననా |
రామా రామే హ్యధీనాత్మా విజనేపి వనే సతీ || ౧౦
తద్గతం హృదయం హ్యస్యాస్తదధీనం చ జీవితమ్ |
అయోధ్యాపి భవేత్తస్యా రామహీనా తదా వనమ్ || ౧౧
పరిపృచ్ఛతి వైదేహీ గ్రామాంశ్చ నగరాణి చ |
గతిం దృష్ట్వా నదీనాం చ పాదపాన్వివిధానపి || ౧౨
రామం హి లక్ష్మణం వాపి పృష్ట్వా జానాతి జానకీ |
అయోధ్యా క్రోశమాత్రే తు విహారమివ సంశ్రితా || ౧౩
ఇదమేవ స్మరామ్యస్యాస్సహసైవోపజల్పితమ్ |
కైకేయీ సంశ్రితం వాక్యం నేదానీం ప్రతిభాతి మా || ౧౪
ధ్వంసయిత్వా తు తద్వాక్యం ప్రమాదాత్పర్యుపత్స్థితమ్ |
హ్లాదనం వచనం సూతో దేవ్యా మధురమబ్రవీత్ || ౧౫
అధ్వనా వాతవేగేన సమ్భ్రమణాతపేన చ |
న విగచ్ఛతి వైదేహ్యాశ్చన్ద్రాంశు సదృశీ ప్రభా || ౧౬
సదృశం శతపత్రస్య పూర్ణచన్ద్రోపమప్రభమ్ |
వదనం తద్వదాన్యాయా వైదేహ్యా న వికమ్పతే || ౧౭
అలక్తరసరక్తాభావలక్తరసవర్జితౌ |
అద్యాపి చరణౌ తస్యాః పద్మకోశసమప్రభౌ || ౧౮
నూపురోద్ఘుష్టహేలేవ ఖేలం గచ్ఛతి భామినీ |
ఇదానీమపి వైదేహీ తద్రాగాన్నయస్త భూషణా || ౧౯
గజం వా వీక్ష్య సింహం వా వ్యాఘ్రం వా వనమాశ్రితా |
నాహారయతి సన్త్రాసం బాహూ రామస్య సంశ్రితా || ౨౦
న శోచ్యాస్తే న చాత్మనశ్శోచ్యో నాపి జనాధిపః |
ఇదం హి చరితం లోకే ప్రతిష్ఠాస్యతి శాశ్వతమ్ || ౨౧
విధూయ శోకం పరిహృష్టమానసా మహర్షియాతే పథి సువ్యవత్స్థితాః |
వనేరతా వన్యఫలాశనాః పితుశ్శుభాం ప్రతిజ్ఞాం పరిపాలయన్తి తే || ౨౨
తథాపి సూతేన సుయుక్తవాదినా నివార్యమాణా సుతశోకకర్శితా |
న చైవ దేవీ విరరామ కూజితాత్ప్రియేతి పుత్రేతి చ రాఘవేతి చ || ౨౩
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే అయోధ్యాకాణ్డే షష్టితమస్సర్గః