శ్రీమద్రామాయణము - అయోధ్యాకాండ
షడశీతితమ సర్గము
ఆచచక్షేథ సద్భావం లక్ష్మణస్య మహాత్మనః |
భరతాయాప్రమేయాయ గుహో గహనగోచరః || ౧
తం జాగ్రతం గుణైర్యుక్తం శరచాపాసిధారిణమ్ |
భ్రాతృగుప్త్యర్థమత్యన్తమహం లక్ష్మణమబృవమ్ || ౨
ఇయం తాత! సుఖా శయ్యా త్వదర్థముపకల్పితా |
ప్రత్యాశ్వసిహి శేష్వాస్యాం సుఖం రాఘవనన్దన || ౩
ఉచితోయం జనస్సర్వో దుఃఖానాం త్వం సుఖోచితః |
ధర్మాత్మంస్తస్య గుప్త్యర్థం జాగరిష్యామహే వయమ్ || ౪
నహి రామాత్ప్రియతరో మమాస్తి భువి కశ్చన |
మోత్సుకోభూర్బ్రవీమ్యేతదప్యసత్యం తవాగ్రతః || ౫
అస్య ప్రసాదాదాశంసే లోకేస్మిన్ సుమహద్యశః |
ధర్మావాప్తిం చ విపులామర్థకామౌ చ కేవలమ్ || ౬
సోహం ప్రియసఖం రామం శయానం సహ సీతయా |
రక్షిష్యామి ధనుష్పాణి స్సర్వై స్స్వైర్జ్ఞాతిభిస్సహ || ౭
న హి మేవిదితం కిఞ్చిద్వనేస్మింశ్చరత స్సదా |
చతురఙ్గం హ్యపి బలం ప్రసహేమ వయం యుధి || ౮
ఏవమస్మాభిరుక్తేన లక్ష్మణేన మహాత్మనా |
అనునీతా వయం సర్వే ధర్మమేవానుపశ్యతా || ౯
కథం దాశరథౌ భూమౌ శయానే సహ సీతయా |
శక్యా నిద్రా మయా లబ్ధుం జీవితం వా సుఖాని వా || ౧౦
యో న దేవాసురైస్సర్వైశ్శక్యః ప్రసహితుం యుధి |
తం పశ్య గుహ! సంవిష్టం తృణేషు సహ సీతయా || ౧౧
మహతా తపసా లబ్ధో వివిధైశ్చ పరిశ్రమైః |
ఏకో దశరథస్యైష పుత్రస్సదృశలక్షణః || ౧౨
అస్మిన్ప్రవ్రాజితే రాజా న చిరం వర్తయిష్యతి |
విధవా మేదినీ నూనం క్షిప్రమేవ భవిష్యతి || ౧౩
వినద్య సుమహానాదం శ్రమేణోపరతాః స్త్రియః |
నిర్ఘోషో విరతో నూనమద్య రాజనివేశనే || ౧౪
కౌసల్యా చైవ రాజా చ తథైవ జననీ మమ |
నాశంసే యది జీవేయుస్సర్వే తే శర్వరీమిమామ్ || ౧౫
జీవేదపి చ మే మాతా శత్రుఘ్నస్యాన్వవేక్షయా |
దుఃఖితా యా తు కౌసల్యా వీరసూర్వినశిష్యతి || ౧౬
అతిక్రాన్తమతిక్రాన్తమనవాప్య మనోరథమ్ |
రాజ్యే రామమనిక్షిప్య పితా మే వినశిష్యతి || ౧౭
సిద్ధార్థాః పితరం వృత్తం తస్మిన్కాలే హ్యుపస్థితే |
ప్రేతకార్యేషు సర్వేషు సంస్కరిష్యన్తి భూమిపమ్ || ౧౮
రమ్యచత్వరసంస్థానాం సువిభక్తమహాపథామ్ |
హర్మ్యప్రసాదమ్పన్నాం సర్వరత్నవిభూషితామ్ || ౧౯
గజాశ్వరథసంబాధాం తూర్యనాదవినాదితామ్ |
సర్వకల్యాణసంపూర్ణాం హృష్టపుష్టజనాకులామ్ || ౨౦
ఆరామోద్యానసంపూర్ణాం సమాజోత్సవశాలినీమ్ |
సుఖితా విచరిష్యన్తి రాజధానీం పితుర్మమ || ౨౧
అపిసత్యప్రతిజ్ఞేన సార్ధం కుశలినా వయం |
నివృత్తే సమయే హ్యస్మిన్ సుఖితాః ప్రవిశేమహి || ౨౨
పరిదేవయమానస్య తస్యైవం సుమహాత్మనః |
తిష్ఠతో రాజపుత్రస్య శర్వరీ సాత్యవర్తత || ౨౩
ప్రభాతే విమలే సూర్యే కారయిత్వా జటా ఉభౌ |
అస్మిన్ భాగీరథీతీరే సుఖం సన్తారితౌ మయా || ౨౪
జటాధరౌ తౌ ద్రుమచీరవాససౌ మహాబలౌ కుఞ్జరయూథపోపమౌ |
వరేషుచాపాసిధరౌ పరన్తపౌ వ్యపేక్షమాణౌ సహ సీతయా గతౌ || ౨౫
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే వాల్మీకీయ ఆదికావ్యే అయోధ్యాకాణ్డే షడశీతితమస్సర్గః