సుందరకాండ - పంచవింశ సర్గః
తథా తాసాం వదన్తీనాం పరుషం దారుణం బహు |
రాక్షసీనాం అసౌమ్యానాం రురోద జనకాత్మజా || ౧ ||
ఏవముక్త్వాతు వైదేహీ రాక్షసీభిర్మనస్వినీ |
ఉవాచ పరమత్రస్తా భాష్పగద్గదయా గిరా || ౨ ||
న మానుషీ రాక్షసస్య భార్యాభవితుమర్హతి |
కామం ఖాదత మాం సర్వా న కరిష్యామి వో వచః || ౩ ||
సా రాక్షసీమధ్యగతా సీతా సురసుతోపమా |
న శర్మ లేభే దుఃఖార్తా రావణేన తర్జితా || ౪ ||
వేపతేస్మాధికం సీతా విశన్తీవాఙ్గ మాత్మనః |
వనే యూధపరిభ్రష్టా మృగీ కోకై రివార్దితా || ౫ ||
సా త్వశోకస్య విపులాం శాఖా మాలమ్బ్య పుష్పితామ్ |
చిన్తయామాస శోకేన భర్తారం భగ్నమానసా || ౬ ||
సా స్నాపయన్తీ విపులౌ స్తనౌ నేత్రజలస్రవైః |
చిన్తయన్తీ న శోకస్య తదాన్త మధిగచ్చతి || ౭ ||
సా వేపమానా పతితా ప్రవాతే కదళీ యథా |
రాక్షసీనాం భయత్రస్తా వివర్ణవదనాఽభవత్ || ౮ ||
తస్యా స్సా దీర్ఘవిపులా వేపన్త్యా సీతయా తదా |
దదృశే కమ్పినీ వేణీ వ్యాళీవ పరిసర్పతీ || ౯ ||
సా నిశ్శ్వసన్తీ దుఃఖార్తా శోకోపహతచేతనా |
అర్తా వ్యసృజ దశ్రూణీ మైథిలీ విలలాప హ || ౧౦ ||
హారామేతి చ దుఃఖార్తా హా పునర్లక్ష్మణేతి చ |
హా శ్వశ్రు మమ కౌసల్యే హా సుమిత్రేతి భామినీ || ౧౧ ||
లోక ప్రవాదః సత్యోఽయం పణ్డితైస్సముదాహృతః |
అకాలే దుర్లభో మృత్యు స్స్త్రియా వా పురుషస్యవా || ౧౨ ||
యత్రాహ మేవం క్రూరాభీ రాక్షసీభి రిహార్దితా |
జీవామి హీనా రామేణ ముహూర్తమపి దుఃఖితా || ౧౩ ||
ఏషఽల్పపుణ్యా కృపణా వినశిష్యాం అనాథవత్ |
సముద్రమధ్యే నౌః పూర్ణా వాయువేగై రివాహతా || ౧౪ ||
భర్తారం తం అపశ్యన్తీ రాక్షసీవశ మాగతా |
సీదామి ఖలు శోకేన కూలం తోయహతం యథా || ౧౫ ||
తం పద్మదళపత్రాక్షం సింహవిక్రాన్త గామినమ్ |
ధన్యాః పశ్యన్తి మే నాథం కృతజ్ఞం ప్రియవాదినమ్ || ౧౬ ||
సర్వథా తేన హీనయా రామేణ విదితాత్మనా |
తీక్ష్ణం విషమివాఽఽస్వాద్య దుర్లభం మమ జీవనమ్ || ౧౭ ||
కీదృశం తు మహాపాపం పురా జన్మాన్తరే కృతమ్ |
యేనేదం ప్రాప్యతే దుఃఖం మయా ఘోరం సుదారుణమ్ || ౧౮ ||
జీవితం త్యక్తు మిచ్ఛామి శోకేన మహతా వృతా |
రాక్షసీభిశ్చ రక్ష్యన్త్యా రామో నాసాద్యతే మయా || ౧౯ ||
ధి గస్తు ఖలు మానుష్యం ధిగస్తు పరవశ్యతామ్ |
న శక్యం యత్పరిత్యక్తు మాత్మచ్ఛన్దేన జీవితమ్ || ౨౦ ||
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే ఆదికావ్యే వాల్మీకీయే
చతుర్వింశత్ సహస్రికాయాం సంహితాయామ్
శ్రీమత్సుందరకాండే పంచవింశస్సర్గః ||