సుందరకాండ - త్రయస్త్రింశ సర్గః (హనుమత్-సీతా సంభాషణము)
సోఽవతీర్య ద్రుమా త్తస్మా ద్విద్రుమప్రతిమాననః |
వినీతవేషః కృపణః ప్రణిప త్యోప్సృత్య చ || ౧ ||
తా మబ్రవీన్మహాతేజా హనుమాన్ మారుతాత్మజః |
శిర స్యంజలిమాధాయ సీతాం మధురయా గిరా || ౨ ||
కాను పద్మ పలాశాక్షి క్లిష్టకౌశేయవాసిని |
ద్రుమస్య శాఖామాలంబ్య తిష్ఠసి త్వమనిందితే || ౩ ||
కిమర్థం తవ నేత్రాభ్యాం వారిస్రవతి శోకజం |
పుండరీకపలాశాభ్యాం విప్రకీర్ణ మివోదకమ్ || ౪ ||
సురాణాం అసురాణాం వా నాగగంధర్వ రక్షసామ్ |
యక్షాణాం కిన్నరాణాం వా కా త్వం భవసి శోభనే || ౫ ||
కా త్వం భవసి రుద్రాణాం మరుతాం వా వరాననే |
వసూనాం వా వరారోహే దేవతా ప్రతిభాసిమే || ౬ ||
కిన్ను చంద్రమసా హీనా పతితా విబుధాలయాత్ |
రోహిణీ జ్యోతిషాం శ్రేష్ఠా శ్రేష్ఠసర్వగుణాన్వితా || ౭ ||
కా త్వం భవసి కల్యాణీ త్వ మనిందితలోచనే |
కోపాద్వా యది మోహాత్ భర్తారమసితేక్షణా || ౮ ||
వసిష్టం కోపయిత్వా త్వం నాసి కల్యాణ్యరుంధతీ |
కోనుపుత్రః పితా భ్రాతా భర్తా వా తే సుమధ్యమా || ౯ ||
అస్మాల్లోకాత్ అముం లోకం గతం త్వం అనుశోచసి |
రోదనా దతినిశ్శ్వాసాత్ భూమిసంస్పర్శనా దపి || ౧౦ ||
న త్వాం దేవీ మహం మన్యే రాజ్ఞ స్సంజ్ఞావధారణాత్ |
వ్యంజనాని చ తే యాని లక్షణాని చ లక్షయే || ౧౧ ||
మహిషీ భూమిపాలస్య రాజకన్యాఽసి మే మతా |
రావణేన జనస్థానాత్ బలాదపహృతా యది || ౧౨ ||
సీతా త్వమసి భద్రం తే తన్మమాచక్ష్య పృచ్ఛతః |
యథా హి తవ వై దైన్యం రూపం చాప్యతిమానుషమ్ || ౧౩ ||
తపసా చాన్వితో వేషః త్వం రామమహిషీ ధ్రువమ్ |
సా తస్య వచనం శ్రుత్వా రామకీర్తన హర్షితా || ౧౪ ||
ఉవాచ వాక్యం వైదేహీ హనుమంతం ద్రుమాశ్రితమ్ |
పృథివ్యాం రాజసింహానాం ముఖ్యస్య విదితాత్మనః || ౧౫ ||
స్నుషా దశరథస్యాహం శత్రుసైన్యప్రతాపినః |
దుహితా జనకస్యాహం వైదేహస్య మహాత్మనః || ౧౬ ||
సీతేతి నామ నామ్నాsహం భార్యా రామస్య ధీమతః |
సమా ద్వాదశ తత్రాహం రాఘవస్య నివేశనే || ౧౭ ||
భుంజానా మానుషాన్ భోగాన్ సర్వకామసమృద్ధినీ |
తత్ర త్రయోదశే వర్షే రాజ్యే నేక్ష్వాకునందనమ్ || ౧౮ ||
అభిషేచయితుం రాజా సోపాధ్యాయః ప్రచక్రమే |
తస్మిన్ సంభ్రియమాణే తు రాఘవస్యాభిషేచనే || ౧౯ ||
కైకేయీ నామ భర్తారం దేవీ వచనమబ్రవీత్ |
న పిబేయం న ఖాదేయం ప్రత్యహం మమ భోజనమ్ || ౨౦ ||
ఏష మే జీవితస్యాంతో రామో యద్యభిషిచ్యతే |
యత్త దుక్తం త్వాయా వాక్యం ప్రీత్యా నృపతి సత్తమ || ౨౧ ||
తచ్ఛేన్న వితథం కార్యం వనం గచ్ఛతు రాఘవః |
స రాజా సత్యవాగ్దేవ్యా వరదానమనుస్మరన్ || ౨౨ ||
ముమోహ వచనం శ్రుత్వా కైకేయ్యాః క్రూరమప్రియమ్ |
తతస్థు స్థవిరో రాజా సత్యే ధర్మే వ్యవస్థితః || ౨౩ ||
జ్యేష్ఠం యశస్వినం పుత్త్రం రుదన్ రాజ్య మయాచత |
స పితుర్వచనం శ్రీమాన్ అభిషేకాత్పరం ప్రియమ్ || ౨౪ ||
మనసా పూర్వ మాసాద్య వాచా ప్రతిగృహీతవాన్ |
దద్యాన్నప్రతిగృహ్ణీయాన్ నబ్రూయాత్ కించిదప్రియమ్ || ౨౫ ||
అ పి జీవితహేతోర్వా రామః సత్యపరాక్రమః |
స విహా యోత్తరీయాణి మహార్హాణి మహాయశాః || ౨౬ ||
విసృజ్య మనసా రాజ్యం జనన్యై మాం సమాదిశత్ |
సాహం తస్యాగ్రతస్తూర్ణం ప్రస్థితా వనచారిణీ || ౨౭ ||
న హి మే తేన హీనయా వాసః స్వర్గేఽపి రోచతే |
ప్రాగేన తు మహాభాగః సౌమిత్రిః మిత్రనందనః || ౨౮ ||
పూర్వజ స్యానుయాత్రార్థే ద్రుమచీరై రలంకృతః |
తే వయం భర్తురాదేశం బహుమాన్య దృఢవ్రతాః || ౨౯ ||
ప్రవిష్టాః స్మ పురా దృష్టం వనం గంభీరదర్శనమ్ |
వసతో దండకారణ్యే తస్యాహ మమితౌజసః || ౩౦ ||
రక్షసా పహృతా భార్యా రావణేన దురాత్మనా |
ద్వౌమాసౌ తేన మే కాలో జీవితానుగ్రహః కృతః || ౩౧ ||
ఊర్ధ్వం ద్వాభ్యాం తు మాసాభ్యాం తతస్తక్ష్యామి జీవితమ్ || ౩౨ ||
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే ఆదికావ్యే వాల్మీకీయే
చతుర్వింశత్ సహస్రికాయాం సంహితాయామ్
శ్రీమత్సుందరకాండే త్రయస్త్రింశస్సర్గః ||