సుందరకాండ - ఏకచత్వారింశ సర్గః (అశోకవన విధ్వంసం)
స చ వాగ్భిః ప్రశస్తాభిః గమిష్యన్ పూజితస్తయా |
తస్మాద్దేశాదపక్రమ్య చింతయామాస వానరః || ౧ ||
అల్పశేషమిదం కార్యం దృష్టేయమసితేక్షణా |
త్రీన్ ఉపాయానతిక్రమ్య చతుర్థ ఇహ విద్యతే || ౨ ||
న సామ రక్షస్సు గుణాయ కల్పతే
న దానమర్థోపచితేషు యుజ్యతే |
నభేదసాధ్యా బలదర్పితా జనాః
పరాక్రమస్త్వేవ మమేహ రోచతే || ౩ ||
న చాస్య కార్యస్య పరాక్రమా దృతే వినిశ్చయః కశ్చిదిహోపపద్యతే |
హతప్రవీరాహి రణేహి రాక్షసాః కథంచిదీయుర్యదిహాద్య మార్దవమ్ || ౪ ||
కార్యే కర్మణి నిర్దిష్టే యో బహూన్యపి సాధయేత్ |
పూర్వకార్యావిరోధేన స కార్యం కర్తు మర్హతి || ౫ ||
న హ్యేక సాధకో హేతుః స్వల్పస్యాపీహ కర్మణః |
యోహ్యర్థం బహుధా వేద స సమర్థోsర్థ సాధనే || ౬ ||
ఇహైవ తావత్కృతనిశ్చయో హ్యహం
యదివ్రజేయం ప్లవగేశ్వరాలయమ్ |
పరాత్మ సమ్మర్థవిశేషతత్త్వవిత్
తతః కృతం స్యాన్ మమభర్తృశాసనమ్ || ౭ ||
కథం ను ఖల్వద్య భవేత్సుఖాగతం
ప్రసహ్య యుద్ధం మమరాక్షసైః సహ |
తథైవ ఖల్వాత్మబలం చ సారవత్
సమ్మానయేన్మాంచ రణే దశాసనః || 8 ||
తతః సమాసాద్య రణే దశాననం
సమంత్రివర్గం సబలప్రయాయినమ్ |
హృది స్థితం తస్య మతం బలం చ వై
సుఖేన మత్వాహ మితః పునర్వ్రజే || ౯ ||
ఇదమస్య నృశంసస్య నందనోపమముత్తమం |
వనం నేత్రమనఃకాంతం నానాద్రుమలతాయుతమ్ || ౧౦ ||
ఇదం విధ్వంసయిష్యామి శుష్కం వనమివానలః |
అస్మిన్ భగ్నే తతః కోపం కరిష్యతి దశాననః || ౧౧ ||
తతోమహత్ సాశ్వమహారథద్విపం
బలం సమాదేక్ష్యతి రాక్షసాధిపః |
త్రిశూలకాలాయసపట్టి సాయుధమ్
తతోమహత్ యుద్ధమిదం భవిష్యతి || ౧౨ ||
అహం తు తైః సంయతి చండవిక్రమైః
సమేత్య రక్షోభిరసహ్యవిక్రమః |
నిహత్య తద్రావణచోదితం బలం
సుఖం గమిష్యామి కపీశ్వరాలయమ్ || ౧౩ ||
తతో మారుతవత్ క్రుద్ధో మారుతిర్భీమవిక్రమః |
ఊరువేగేన మహతా ద్రుమాన్ క్షేప్తు మథారభత్ || ౧౫ ||
తతస్తు హనుమాన్ వీరో బభంజ ప్రమదావనం |
మత్తద్విజసమాఘుష్టం నానాద్రుమలతాయుతమ్ || ౧౫ ||
తద్వనం మథితైర్వృక్షైః భినైశ్చ సలిలాశయైః |
చూర్ణితైః పర్వతాగ్రైశ్చ బభూవా ప్రియదర్శనమ్ || ౧౬ ||
నానా శకుంతవిరుతైః ప్రభిన్నైః సలిలాశయైః |
తామ్రైః కిసలయైః క్లాంతైః క్లాంతద్రుమలతాయుతమ్ || ౧౭ ||
న బభౌ తద్వనం తత్ర దావానలహతం యదా |
వ్యాకులావరణా రేజుః విహ్వలా ఇవ తా లతాః || ౧౮ ||
లతాగృహైః చిత్రగృహైశ్చ నాశితైః
మహోరగైర్వ్యాళ మృగైశ్చ నిర్దుతైః |
శిలాగృహైరున్మధితైః తథా గృహైః
ప్రణష్టరూపం తదభూన్మహత్ వనమ్ || ౧౯ ||
సా విహ్వలాఽశోకలతాప్రతానా వనస్థలీశోకలతాప్రతానా |
జాతా దశాస్యప్రమదావనస్య కపేర్బలాద్ది ప్రమదావనస్య || ౨౦ ||
స తస్య కృతార్థపతేర్మహాకపిః మహద్వ్యళీకం మనసో మహాత్మనః |
యుయుత్సురేకో బహుభిః మహాబలైః శ్రియా జ్వలన్ తోరణమాస్థితః కపిః || ౨౧ ||
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే ఆదికావ్యే వాల్మీకీయే
చతుర్వింశత్ సహస్రికాయాం సంహితాయామ్
శ్రీమత్సుందరకాండే ఏకచత్వారింశస్సర్గః ||