సుందరకాండ - త్రిపంచాశ సర్గః (హనుమల్లంగూల దహనము - సీతా ప్రార్థన)
తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా దశగ్రీవో మహాబలః |
దేశకాలహితం వాక్యం భ్రాతురుత్తరమబ్రవీత్ || ౧ ||
సమ్యగుక్తం హి భవతా దూతవధ్యా విగర్హితా |
అవశ్యం తు వధా దన్యః క్రియతా మస్యనిగ్రహః || ౨ ||
కపీనాం కిల లాంగూలం ఇష్టం భవతి భూషణమ్ |
తదస్య దీప్యతాం శీఘ్రం తేన దగ్ధేన గచ్ఛతు || ౩ ||
తతః పశ్యం త్విమం దీనం అంగవైరూప్యకర్శితమ్ |
సమిత్ర జ్ఞాతయః సర్వే బాన్ధవాః ససుహృత్ జనాః || ౪ ||
ఆజ్ఞాపయత్ రాక్షసేంద్రః పురం సర్వం స చత్వరమ్ |
లాంగూలేన ప్రదీప్తేన రక్షోభిః పరిణీయతామ్ || ౫ ||
తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా రాక్షసాః కోపకర్షితాః |
వేష్టయన్తి స్మ లాంగూలం జీర్ణైః కార్పాసజైః పటైః || ౬ ||
సంవేష్ట్యమానే లాంగూలే వ్యవర్థత మహాకపిః |
శుష్క మిన్దనమాసాద్య వనేష్వివ హుతాశనః || ౭ ||
తైలేన పరిషిచ్యాథ తేఽగ్నిం తత్రాభ్యపాతయన్ |
లాంగూలేన ప్రదీప్తేన రాక్షసాం స్తా నపాతయత్ || 8 ||
రోషామర్షా పరీతాత్మా బాలసూర్య సమాననః |
లాంగూలం సంప్రదీప్తం తు ద్రష్టుం తస్య హనూమతః || ౯ ||
సహ స్త్రీ బాలవృద్ధాశ్చ జగ్ముః ప్రీతా నిశాచరాః |
స భూయ సంగతైః క్రూరైః రాక్షసైః హరిసత్తమః || ౧౦ ||
నిబద్ధః కృతవాన్ వీరః తత్కాలసదృశీం మతిమ్ |
కామం ఖలు నమే శక్తా నిబద్ధాస్యాపి రాక్షసాః || ౧౧ ||
ఛిత్వాపాశాన్ సముత్పత్య హన్యామహం ఇమాన్పునః |
యది భర్తుర్హితార్థాయ చరన్తం భర్తృశాసనాత్ || ౧౨ ||
బధ్నన్యేతే దురాత్మానో న తు మే నిష్కృతిః కృతా |
సర్వేషామేవ పర్యాప్తో రాక్షసానా మహం యుధి || ౧౩ ||
కింతు రామస్య ప్రీత్యర్థం విషహిష్యేఽహ మీదృశం |
లంకా చారయితవ్యా వై పునరేవ భవదితి || ౧౪ ||
రాత్రౌన హి సుదృష్టా మే దుర్గకర్మ విధానతః |
అవశ్యమేవ ద్రష్టవ్యా మయా లంకా నిశాక్షయే || ౧౫ ||
కామం బద్ధస్య మే భూయః పుచ్ఛస్యోద్దీపమనేన చ |
పీడాం కుర్వన్తు రక్షాంసి న మేఽస్తి మనసః శ్రమః || ౧౬ ||
తతః తే సంవృతాకారం సత్త్వవన్తం మహాకపిం |
పరిగృహ్య యయుర్హృష్టా రాక్షసాః కపికుంజరమ్ || ౧౭ ||
శంఖ భేరీనినాదైః తం ఘోషయన్తః స్వకర్మభిః |
రాక్షసాః క్రూరకర్మాణః చారయన్తి స్మ తాం పురీమ్ || ౧౮ ||
అన్వీయమానో రక్షోభి ర్యయౌ సుఖమరిన్దమః |
హనుమాంశ్చారయామాస రాక్షసానాం మహపురీం || ౧౯ ||
అథాపశ్యత్ విమానాని విచిత్రాణి మహాకపిః |
సంవృతాన్ భూమిభాగాంశ్చ సువిభక్తాంశ్చ చత్వరాన్ || ౨౦ ||
వీధీశ్చ గృహసంబాధాః కపిః శృంగాటకాని చ |
తథా రథ్యోపరథ్యాశ్చ తథైవ గృహకాన్తరాన్ || ౨౧ ||
గృహాశ్చ మేఘసంకాశాన్ దదర్శ పవనాత్మజః |
చత్వరేషు చతుష్కేషు రాజమార్గే తథైవ చ || ౨౨ ||
ఘోషయన్తి కపిం సర్వే చారీక ఇతి రాక్షసాః |
స్త్రీబాల వృద్ధా నిర్జగ్ముః తత్ర తత్ర కుతూహలాత్ || ౨౩ ||
తం ప్రదీపితలాంగూలం హనుమన్తం దిదృక్షవః |
దీప్్యమానే తతః తస్య లాంగూలాగ్రే హనూమతః || ౨౪ ||
రాక్షస్య స్తా విరూపాక్ష్యః శంసుర్దేవావ్యాస్తదప్రియమ్ |
యస్త్వయా కృత సంవాదః సీతే తామ్రముఖః కపిః || ౨౫ ||
లాంగూలేన ప్రదీప్తేన స ఏష పరిణీయతే |
శ్రుత్వా తద్వచనం క్రూరం ఆత్మాపహరణోపమమ్ || ౨౬ ||
వైదేహీ శోక సంతప్తా హూతాశనముపాగమత్ |
మంగళాభిముఖీ తస్య సా తదాssసీన్మహాకపేః |
ఉపతస్థే విశాలాక్షీ ప్రయతా హవ్యవాహనమ్ || ౨౭ ||
యద్యసి పతిశుశ్రూషా యద్యస్తి చరితం తపః |
యది చాస్త్యేకపత్నీత్వం శీతో భవతు హనూమతః || ౨8 ||
యదికించిదనుక్రోశః తస్య మయ్యస్తి ధీమతః |
యది వా భాగ్యశేషో మే శీతో భవతు హనూమతః || ౨౯ ||
యది మాం వృత్తి సంపన్నాం తత్సమాగమ లాలసాం |
స విజానాతి ధర్మాత్మా శీతో భవతు హనూమతః || ౩౦ ||
యది మాం తారయేదార్యః సుగ్రీవః సత్యసంగరః |
అస్మాదుఃఖామ్బుసంరోధాత్ శీతో భవ హనూమతః || ౩౧ ||
తతః తీక్ష్ణార్చి రవ్యగ్రః ప్రదక్షిణశిఖోఽనలః |
జజ్వాల మృగశాబాక్ష్యా శ్శంసన్నివ శివం కపేః || ౩౨ ||
హనుమజ్జనకశ్చాపి పుచ్ఛానలయుతోఽనిలః |
వవౌ స్వాస్థ్యకరో దేవ్యాః ప్రాలేయానిలశీతలః || ౩౩ ||
దహ్యమానే చ లాంగూలే చింతయామాస వానరః || ౩౪ ||
ప్రదీప్తోఽగ్నిరయం కస్మాన్నమాం దహతి సర్వతః |
దృశ్యతే చ మహాజ్వాలః కరోతి న చ మే రుజమ్ || ౩౫ ||
శిశిరస్యేవసంపాతో లాంగూలాగ్రేప్రతిష్టితః |
అథవా తదిదం వ్యక్తం యదృష్టం ప్లవతా మయా || ౩౬ ||
రామప్రభావాదాశ్చర్యం పర్వతః సరితాం పతౌ |
యది తావత్ సముద్రస్య మైనాకస్య చ ధీమతః || ౩౭ ||
రామార్థం సంభ్రమస్తాదృక్కిమగ్నిర్నకరిష్యతి |
సీతాయాశ్చానృశం స్యేన తేజసా రాఘవస్య చ || ౩8 ||
పితుశ్చ మమ సఖ్యేన న మాం దహతి పావకః |
భూయః స చింతయామాస ముహూర్తం కపికుంజరః || ౩౯ ||
ఉత్పపాతాథ వేగేన ననాద చ మహాకపిః |
పురద్వారం తతః శ్రీమాన్ శైలశృంగమివోన్నతమ్ || ౪౦ ||
విభక్తరక్షస్సంభాధ మాససాదానిలాత్మజః |
స భూత్వా శైలసంకాశః క్షణేన పునరాత్మవాన్ || ౪౧ ||
హ్రస్వతాం పరమాం ప్రాప్తోబన్దనాన్యవశాతయత్ |
విముక్తాశ్చాభవత్ శ్రీమాన్ పునః పర్వతసన్నిభః || ౪౨ ||
వీక్షమాణాశ్చ దదృశే పరిఘం తోరణాశ్రితమ్ |
స తం గృహ్య మహాబాహుః కాలాయస పరిష్కృతమ్ || ౪౩ ||
రక్షిణస్తాన్ పునః సర్వాన్ సూదయామాస మారుతిః |
సతాన్ నిహత్వా రణచణ్డవిక్రమః సమీక్షమాణః పునరేవ లంకామ్ |
ప్రదీప్తలాంగూలకృతార్చిమాలీ ప్రకాశతాssదిత్య ఇవార్చిమాలీ || ౪౪ ||
ఇత్యార్షే శ్రీమద్రామాయణే ఆదికావ్యే వాల్మీకీయే
చతుర్వింశత్ సహస్రికాయాం సంహితాయామ్
శ్రీమత్సుందరకాండే త్రిపంచాశస్సర్గః ||